Especialmente importante foi a cuestión do liderado político europeo no proceso de restablecemento da paz en Ucraína, xa que, a día de hoxe, os europeos non poden participar no proceso de negociación para a paz na rexíón. Esta responsabilidade queda en mans da administración Trump, á que se segue desexando ver como garante da seguridade, visto o poder económico e militar de EE.UU. Porén, o actual presidente, D. Trump, pretende utilizar este poder só para a grandeza de Estados Unidos. Deixou ben claro que ten fe só na forza do seu país e, por tanto, este será o argumento suficiente para definir as súa políticas, que se van adaptando sobre a marcha, sen condicionarse por conceptos tan abstractos e relativos como a xustiza ou o dereito internacional.
Na “cuestión ucraína”, Ucraína como actor está ausente para D. Trump e os seus executores, porque carece de forza e o seu desafortunado presidente, en palabras do seu homólogo estadounidense, “non ten cartas”. Doutra banda, está o forte gobernante Putin, que, en aras da súa propia seguridade, pisoteou tanto a xustiza como o dereito internacional. Isto téñeno claro D. Trump e os seus representantes no proceso de negociación, que consideran o punto de vista do forte. O interese de EE.UU. é deter as operacións militares para evitar a necesidade de axudar a Ucraína e manter a seguridade de Europa. Sobre esta base, resúltalle inapropiado ver as accións de Rusia como unha agresión; é máis práctico pensar que se trata dun conflito provocado por Ucraína, que debe ser posta no seu lugar e obrigada a recoñecer que debe ceder ante as demandas de Putin para deter o derramamento de sangue.
En realidade, o proceso de negociación do cesamento do fogo dirixido por Estados Unidos redúcese a obrigar a Ucraína “en nome da paz” a facer as máximas concesións, é dicir, aceptar perder os territorios que Rusia xa inscribiu na súa constitución. En tal situación, a parte rusa atrasa as negociacións e incumpre descaradamente os acordos parciais preliminares sobre a redución dos bombardeos, respecto aos cales D. Trump exímese de toda responsabilidade, dicindo que “aqueles se pelexan entre eles”. Parece coma se á parte estadounidense non lle preocupase moito o curso da resolución do “asunto”, nin lle interesase pescudar quen ten razón e quen a culpa. É repugnante o feito de que Estados Unidos tente beneficiarse á conta da vítima da agresión en forma dun posible acordo sobre minerais (que xa se ampliou para incluír toda a riqueza dos chans de Ucraína) sen ofrecer ningunha garantía de seguridade. Do mesmo xeito, EE.UU. aprovéitase da tolerancia de que goza Rusia, resolvendo pola forza cuestións da súa propia “seguridade” para ampliar o seu propio territorio de seguridade (e de explotación mineira) mentres ignora a soberanía do seu aliado da OTAN en Groenlandia.
É preocupante que xa non xurda a cuestión de restablecer a xustiza e castigar ao agresor en Ucraína. A nova “Coalición de Voluntarios”, unha especie de sucedáneo da OTAN sen Estados Unidos e da UE co Reino Unido, declara cautelosamente a súa disposición para enviar os seus militares a Ucraína, estipulando que en ningún caso participarán nas hostilidades nin levarán a cabo a demarcación na liña de colisión, senón que protexerán instalacións de defensa de importancia estratéxica ante posibles violacións por parte de Rusia. Trátase, sen dúda, dunha declaración importante, pero aínda non se determinou quen, onde e como a levará a cabo, e a súa eficacia é moi cuestionable porque se perdeu demasiado tempo. Putin escalou cara a unha solución militar dos problemas sen que se lle rexeitase adecuadamente a nivel internacional. Na actualidade, a restauración da soberanía de Ucraína por medios pacíficos parece apenas hipotética.
A ameaza á seguridade de Europa é cada vez máis tanxible e Europa vése obrigada a tomar a decisión de rearmarse, pero non está preparada para inicialo agora mesmo, aínda que o agresor debería ser detido hai tres anos como máximo. Non se pode confiar no que asegura o enviado de D. Trump tras as conversas con Putin, que non atacarará Europa, non só porque as declaracións de Putin non son cribles, senón porque a actual administración estadounidense non está disposta activamente a ocuparse da seguridade de Europa. Deixou ben claro que non se considera obrigada polo tratado da OTAN cando se trata do continente europeo. Esta realidade é aterradora, e é comprensible que E. Macron, o iniciador da próxima reunión da “Coalición de Voluntarios”, tentase salvar a situación falando por teléfono con D. Trump antes e despois do cume, pero foi incapaz de superar o distanciamento estadounidense.
Unha vez máis, as boas intencións de Macron foron en balde. Agora só queda esperar que unha coalición de 31 países se una e faga fronte ao agresor, demostrando ao resto do mundo que o uso da forza entre nacións non ten cabida no século XXI.
