Italia: unha comisión para investigar á oposición

Apartados xeográficos Europa ARQUIVO
Idiomas Galego

¿Il professore Romano Prodi, presidente da Comisión Europea e probable candidato da oposición italiana ás eleccións europeas de 2004, corrupto? ¿O económico Lamberto Dini, tamén? ¿O presidente da República, Carlo Azeglio Ciampi, metido nun caso de corrupción internacional? Unha comisión bicameral investiga en Italia ó ex primeiro ministro, Prodi; ó ex ministro de Exteriores, Dini, e ó ex do Tesouro, Ciampi "ó anterior goberno de centroesquerda" por "filiación moral co rexime de Slobodan Milosevic" baixo o suposto de "terlle aceptado certos pagamentos". Coa maquinaria xornalística do goberno Berlusconi traballando ata o límite da extenuación, e sen problemas para implicar a toda a actual oposición (Rutelli, Veltroni, Mastella, Fassino) semella ser outro caso de reescritura da historia por parte do berlusconismo.

Antecedentes: en 1995, despois dos acordos de Dayton e coa aínda Iugoslavia desmembrada en tres estados, a elección de EEUU e a UE foi erguer parcialmente as sancións e favorece-la evolución democrática nos Balcáns, Serbia incluída, a través do libre comercio e a apertura de mercados. As empresas occidentais foron chamadas polos poderes públicos a investir. Compañías italianas, gregas, estadounidenses, alemanas, francesas, chipriotas e británicas fixeron entón grandes negocios en pouco tempo con gobernos "desmoronándose uns, formándose outros- onde os seus representantes eran tamén caixeiros do Estado; algunhas desas compras foron fraudulentas.

En 1997, Stet International Netherland merca, para Telecom Italia (entón semi estatal) e a grega Ote o 49% da Telekom Serbia. Os máis de 500 millóns de dólares non se dirixen ó Banco Central de Serbia a onde estaban destinados, senón ó Banco Popular de Atenas e logo a lugares (países, bancos, contas) máis discretos, tan discretos que son coñecidos soamente por Slobodan Milosevic, familiares e achegados. Son cartos ben recibidos; nunha interpretación forzada mesmo semellan se-la explicación única do que ocorreu inmediatamente despois: permitirían a Milosevic gañar unhas eleccións contra toda previsión, pórlle bencina ós tanques para Cosova e aguantar tres anos máis.

É unha boa cantidade, por riba do mercado e do prezo da Telekom, para Serbia, cun PIB per cápita que rolda entón os 1500 dólares anuais. De tódolos xeitos, Milosevic queda cunha mágoa ó tratar cos transalpinos: os intermediarios italianos quedan coa comisión dun incerto 3%, que vai a contas sen dono aparenten á Paribas-Natwest en Frankfurt e a Barclays de Londres, antes de seguir voando. Anos de investigación das contas e varias auditorías despois conclúen: contrato e adquisición internacional con corruptelas, balance falso. Non foi privatización senón venda directa e secreta. Ata aquí, polo tanto, normal. Caso pechado, podería semellar.

Pero isto non é así. Dende daquela, con cadenciosa periodicidade, aparece unha "misteriosa testemuña". Revela ter desviado parte da conta oficiosa a tal ou cal membro do goberno italiano de entón e deixa caer algún nome, principalmente, os dos que aínda lembra a xente: Prodi, Dini, Fassino…Así ata que hai seis meses a secuencia intensifícase: carta anónima ou entrevista anónima a un xornal propiedade de Berlusconi, familiares ou achegados; clamor xornalístico. Dura toma de posición dos membros do Goberno contra os membros da oposición. Hai papeis. Os papeis non existen ou non se atopan. Ante as presuntas difamacións da prensa contra a oposición, a maioría parlamentaria de Berlusconi abre unha comisión de investigación para "garanti-la honorabilidade dos personaxes chamados en causa". Non aparecen os papeis pero si aparece, triunfante pero pluricondenado, Vincenzo Zagami, a gorxa profunda que sae dun cárcere de Berna para "clarifica-las cousas" en varias entregas do periódico Il Giornale, propiedade do irmancísimo, Paolo Berlusconi.

Zagami afirma que o pagamento italiano foi feito ó contado (on cash, afirma, el mesmo o levou a Belgrado nun avión), e que logo gardou unha porcentaxe para parte do Goberno. Arrestado por tráficos ambiguos, Zagami é declarado persoa non digna de creto pola maxistratura italiana. O deputado Bondi, de Forza Italia (o partido de Berlusconi) declara no Foglio (propiedade da Sr Berlusconi) que "a política xa non se atura máis" e considera necesario "reaccionar golpe por golpe contra os maxistrados subversivos". Tampouco é problema: a maioría parlamentaria abre unha comisión de investigación contra a maxistratura italiana.

Pero xa Zagami, que non se presenta perante a Comisión, está queimado, e aparece un novo personaxe: Igor Marini, ex horticultor do mercado de Brescia, que se presenta como conde Marini, promotor financeiro; o correo que tería entregado na man a membros do Goberno Prodi, non xa o 3% da operación, senón a metade ou un 75%, pois o financeiro horticultor amosa alarmante incoherencia matemática: ¿millóns? ¿billóns?. A trama abre unha luz, pero non a que pretende. Marini, estusiasmado, sobreactúa e comete un erro: dá o nome de Ciampi, o xefe de Estado, demasiado cedo cando, sobre o guión, debería aturar e gardalo un pouco máis, como unha ameaza. Tería sido moito máis útil cando, a finais de 2005 ou principios de 2006, Berlusconi se presente á Presidencia da República fronte a Ciampi.

Cómpre entón disimular, fabular e seguir argallando. Repesca-la historia da "conxura internacional" que dende 1997 aparece ás veces nos xornais. Deixa-lo paso, tralos extras, ás primeiras figuras, os cameos. Toda unha galería de personaxes tería "estado por alí" nos días da compra da Telekom: o Vaticano, a través do embaixador Maslovaric, canle reservada de comunicación entre Roma e Belgrado antes, durante e despois da gurra de 1999; "a Albraight", Madeleine, que coa súa presenza en Belgrado aquel verán do 97 adiaría uns días a operación; Lord Douglas Hurd, ex ministro de Exteriores británico, artífice de Dayton en prol de Milosevic e, en 1997, presidente da Natwest, un de entre a trintena longa de bancos intermediarios que marearon o diñeiro Roma-Belgrado e as súas tanxentes. Todo isto nada semella ter que ver con Prodi, Fassino, Veltroni e compañía, pero a historia por entregas é moito máis divertida.

Hai unha semana Marini é detido baixo acusación de asociación para delinquir e estafa, quedando o caso coas dúas únicas testemuñas ocupando senllas celdas de cárceres en Berna (gorxa profunda) e Turín (o conde). Despois de máis de dous anos de investigación por parte de xornalistas, xuíces e políticos non apareceu evidencia real de cobramentos ilegais por parte dos políticos pasados, presentes e futuros acusados polos medios de Berlusconi. En realidade, bastaría con que esta última se tomase o traballo de le-lo informe Torkildsen, depositado na chancelería do Tribunal Penal Internacional da Haia, para comproba-la existencia de extractos bancarios que proban que non houbo pagamento ó contado, o alicerce que terma de toda historia. Pero nesta investigación a verificación dos datos é algo que non conta, porque o actual Goberno italiano pode ter dado coa quintaesencia do que, moi recentemente, chamaron os británicos "informe sexy" "sen probas, sensacionalista, mentireiro- As cuestións fundamentais non producen a curiosidade da maioría parlamentaria, satisfeita con emporca-la imaxe da oposición perante a opinión pública. Tanto é así que, cando os "acusados" Prodi, Fassini e Veltroni piden presentarse perante a comisión parlamentaria, reciben a calada por resposta tras meses de pedi-las súas comparecencias a maioría gobernamental.

Berlusconi, pois, entretén; entretén moito. Coa comisión de investigación sobre o caso Telekom Serbia trata de que, ó final e independentemente das conclusións, quede a idea de que os membros dos demais partidos son tan ladróns coma el, pero moito menos hábiles. De todo, goberno e maxistratura, pode ocuparse Berlusconi, ocupado coma está en entreter e distraer. Todo o caso non ten sido máis que fíos de tinta que corren por páxinas, lagoas e riscaduras que se espesan e bifurcan ata atoarse. E logo volven a correr nun último acio insensato de palabras, e se acaban, escribiu en 1957 Italo Calvino, que non falaba de condes financeiros nin de magnates reis, pero si de "baróns rampantes".