Esta pequena RAE (Rexión Administrativa Especial), cunha historia e un patrimonio cultural de mixtura sino-portugueses, desempeña un papel fundamental como plataforma de cooperación entre a República Popular de China (RPC/China) e os países lusófonos. Porén, foi tras a celebración do 25.º aniversario do retorno de Macau á soberanía chinesa, co discurso de Xi Jinping, cando o ano 2025 marcou un novo compromiso de Macau para promover unha maior internacionalización e cooperación cos países de fala portuguesa, conectar a Guangdong-Hong Kong-Macau Greater Bay Area1 coa educación superior internacional e contribuír á implementación do principio de “un país, dous sistemas”.2 Neste contexto, analizar o papel clave que xogan as institucións educativas é fundamental.
A construción dun sistema educativo de alta calidade é un dos principais eixes de acción do goberno de Macau. As súas universidades impulsan a internacionalización das estratexias educativas e reforzan a cooperación con universidades lusófonas a través de programas conxuntos, intercambios e bolsas. O máximo expoñente disto é a University of Macau (UM), herdeira do St. Paul’s College fundado en 1594 polos xesuítas europeos, a primeira universidade de estilo occidental no territorio. É un claro exemplo da imaxe e da herdanza que Macau reivindica na súa proxección internacional, consolidándose como o máximo expoñente da conexión histórica entre Oriente e Occidente.3
Hoxe, a UM aplica a súa estratexia de internacionalización denominada “4S”, baseada en catro principios: Estratéxica (Strategic), Sustancial (Substantial), Específica (Specific) e Sustible (Sustainable).4 Isto significa que ten forxado alianzas con institucións portuguesas como a Universidade de Lisboa, a do Porto e a de Coimbra, esta última cun novo programa de bolsas aprobado en outubro de 2025.5 Tamén mantén cooperación con outros países como Brasil e ocupou cargos relevantes no ámbito universitario lusófono, formando parte da Cátedra UNESCO sobre o Diálogo Intercultural dos Patrimonios de Influencia Portuguesa6 7; ou exercendo a vicepresidencia da Associação das Universidades de Língua Portuguesa (2021–2027) e acollendo en 2026 a 35.ª reunión anual da mesma asociación8.
Outras universidades tamén seguen esta liña. A City University of Macau (CityU), por exemplo, en 2025 abriu un novo capítulo de colaboración multifacética coa súa misión de promover a “Rede de Innovación e Transferencia do Coñecemento” (Knowledge Innovation & Transfer Network) entre China e os países de fala portuguesa e latinoamericanos da iniciativa do Cinto e a Ruta.9
Esta última iniciativa é especialmente interesante, pois non só amosa pontes de entedemento con países de lingua portuguesa, senón tamén unha apertura cara a Iberoamérica, ampliando a rede de Macau como espazo de conectividade tanto luso como hispano.
En relación con isto, e de interese para España, no seu discurso do 1 de Outubro (Día Nacional da RPC), o xefe do Goberno de Macau, Sam Hou Fai, anunciou a creación dun novo centro de cooperación que incluirá tamén os países de fala castelá, subliñando o papel de Macau como ponte entre China e o mundo iberoamericano.10 Aínda que non se coñecen máis detalles sobre o proxecto, esta proposta sen dúbida influirá no ámbito de actuación e interese das institucións de educación superior macaenses, ao crear novas ligazóns co mundo académico hispano e ofrecer maiores oportunidades aos seus profesionais cualificados neste proceso.
Mais se Iberoamérica entra en xogo e o castelán se suma a este proceso, cal será o papel do noso país, e en especial de Galicia, como outro punto cultural e fronteira histórica de conexión entre a realidade lusa e hispánica para Macau? Esta cuestión sobre as novas oportunidades de diálogo académico e a perspectiva global das institucións académicas será, sen dúbida, un dos temas clave a seguir durante o mandato do novo goberno de Macau.
- 1 Un dos principais espazos mundiais de innovación, investigación e emprendemento, con empresas como Huawei.
- 2 Xinhua. “Xi stresses adherence to ‘one country, two systems’ as Macau SAR celebrates silver jubilee [Xi destaca a adhesión ao principio de ‘un país, dous sistemas’ mentres a RAE de Macau celebra o seu vixésimo quinto aniversario].” Goberno da República Popular da China, 20 de decembro de 2024. https://english.www.gov.cn/news/202412/20/content_WS6765206bc6d0868f4e8ee283.html
- 3 University of Macau (UM). “UM expands global partnerships on multiple fronts [A UM amplía as súas colaboracións internacionais en múltiples frontes].” My UM, nº 125. Tradución ao inglés: Davis Ip. 13 de agosto de 2023. https://www.um.edu.mo/news-and-press-releases/campus-news/detail/56283/
- 4 Ibid
- 5 Mendes, Teresa. “Universidade de Coimbra reforça cooperação académica e cultural com a Universidade de Macau [A Universidade de Coimbra reforza a cooperación académica e cultural coa Universidade de Macau].” Diaspora Lusa, 14 de outubro de 2025. https://www.diasporalusa.pt/universidade-de-coimbra-reforca-cooperacao/
- 6 Traducción ao galego do título: “UNESCO Chair on Intercultural Dialogue on Heritages of Portuguese Influence”
- 7 University of Coimbra (UC). “University of Coimbra strengthens academic and cultural ties with University of Macau [A Universidade de Coimbra reforza os lazos académicos e culturais coa Universidade de Macau].” Texto: Rui Marques Simões; tradución ao inglés: Diana Taborda. 15 de outubro de 2025. https://www.uc.pt/en/uc-news/articles/university-of-coimbra-strengthens-academic-and-cultural-ties-with-university-of-macau/
- 8 University of Macau (UM). “UM’s Academic Cooperation with Higher Education Institutions in Portugal [A cooperación académica da UM con institucións de educación superior en Portugal].” UMagazine, nº 31. Texto: Bell Leong, Davis Ip; reporteiros da UM: Wang Chuyue, Tracy Li. 12 de maio de 2025. https://www.um.edu.mo/news-and-press-releases/campus-news/detail/61033/
- 9 City University of Macau (CityU). “CityU delegation, Portugal’s universities sign cooperation agreements to strengthen academic ties [Delegación da CityU e universidades portuguesas asinan acordos de cooperación para fortalecer os lazos académicos].” City University of Macau, 7 de xullo de 2025. https://cityu.edu.mo/en/cityu-delegation-portugals-universities-sign-cooperation-agreements-to-strengthen-academic-ties/
- 10 Ferreira, Fernando M. “I hope we now have the opportunity for a more direct approach [with Macau] [Agardo que agora teñamos a oportunidade dun enfoque máis directo con Macau].” Plataforma Media, 13 de outubro de 2025. https://www.plataformamedia.com/en/2025/10/13/i-hope-we-now-have-the-opportunity-for-a-more-direct-approach-with-macau/
