O sector da automoción representa unha parte significativa do PIB galego, contribuíndo con cerca do 12% do total. A fábrica de Stellantis en Vigo é o epicentro desta industria, producindo máis de 400.000 vehículos ao ano e empregando directamente a máis de 7.000 traballadores. Ademais, o efecto multiplicador na cadea de fornecedores xera aproximadamente 22.000 empregos indirectos na rexión.
A industria automobilística galega ten unha forte orientación cara á exportación. Máis do 85% da produción destínase aos mercados internacionais, principalmente a países da Unión Europea. Esta vocación exportadora contribuíu significativamente para mellorar a balanza comercial de Galicia e para fortalecer a súa posición nas redes de produción globais. As exportacións da industria automóbil galega alcanzaron resultados notables, marcando o seu mellor desempeño nos últimos anos (ICEX, 2024).
O sector enfronta agora un escenario de cambios significativos debido ás novas políticas comerciais da UE. A recente decisión da Unión Europea de impoñer tarifas adicionais do 17,4% ao 37,6% aos vehículos eléctricos chineses (BBC, 2024) terá implicacións profundas para o mercado. Estas novas tarifas, que se suman a unha tarifa xa existente do 10%, pretenden protexer aos fabricantes europeos da competencia chinesa, que a UE considera beneficiada por subsidios estatais inxustos. Para a industria galega, isto pode representar unha oportunidade de fortalecemento no mercado europeo, especialmente no segmento de vehículos eléctricos.
A transición cara aos vehículos eléctricos é un desafío e unha oportunidade para Galicia. A rexión ten potencial para liderar este cambio, aproveitando a súa experiencia na produción de compoñentes e a súa capacidade de adaptación. A recente atribución da produción de novos modelos eléctricos á fábrica de Vigo é un paso importante nesta dirección.
As novas tarifas da UE están a incentivar aos fabricantes chineses a considerar a produción local en Europa. Por exemplo, BYD está a construír unha fábrica en Hungría, e SAIC (propietaria de MG) está a buscar un lugar para a súa primeira fábrica en Europa (BBC, 2024). Isto abre oportunidades para Galicia atraer novos investimentos, aproveitando a súa forte tradición automobilística e localización estratéxica.
Figura 1: Exportación de vehículos eléctricos chineses
Fonte: AFP – STR. Descrición: Vehículos eléctricos para exportación agardando para ser cargados nun buque de carga no porto de Yantai, no leste de China, o 10 de xaneiro de 2024. Esta imaxe ilustra a escala da produción e exportación de vehículos eléctricos chineses, contextualizando o impacto potencial das novas tarifas da UE no mercado automobilístico europeo e galego.
O aumento das tarifas pode levar a un incremento nos prezos dos vehículos eléctricos na UE, potencialmente afectando á accesibilidade para os consumidores europeos. Isto supón un desafío adicional para a industria galega: manter a competitividade a través da innovación e a eficiencia. A colaboración entre empresas, universidades e centros tecnolóxicos, como o Centro Tecnolóxico de Automoción de Galicia (CTAG), será crucial para impulsar o desenvolvemento de novas tecnoloxías e manter a rexión na vangarda da industria automobilística.
Un aspecto crucial que merece atención é o potencial de Galicia para converterse nun centro de innovación en mobilidade eléctrica. A rexión podería aproveitar a súa experiencia no sector automobilístico tradicional para desenvolver un ecosistema de startups e centros de investigación centrados en tecnoloxías de próxima xeración para vehículos eléctricos e autónomos. Isto non só atraería investimentos, senón que tamén posicionaría a Galicia na vangarda da revolución da mobilidade.
Ademais, baseándonos no estudo recente sobre as vantaxes competitivas do car-sharing en Beijing (Hu et al., 2024), podemos extraer leccións valiosas para o sector automobilístico galego. O estudo suxire que os modelos de negocio innovadores, como o car-sharing, poden ter vantaxes de custo significativas en certos escenarios de viaxe. Isto podería inspirar ás empresas galegas a explorar novos modelos de servizo no sector da automoción, adaptándose ás cambiantes preferencias dos consumidores e ás tendencias de mobilidade urbana.
O sector da automoción en Galicia enfronta un período de transformación significativa, impulsado por cambios nas políticas comerciais, avances tecnolóxicos e preocupacións ambientais. Aínda que os desafíos son substanciais, as oportunidades para a innovación, a atracción de investimentos e o fortalecemento da posición no mercado europeo son igualmente significativas.
O éxito futuro da industria automobilística galega dependerá da súa capacidade de adaptarse rapidamente a este novo escenario, aproveitando a súa experiencia e infraestrutura existentes, mentres abraza as novas tecnoloxías e prácticas sustentables. Cunha abordaxe estratéxica e colaborativa, Galicia pode non só manter, senón fortalecer a súa posición como un centro crucial da industria automobilística europea no futuro electrificado e sustentable que se achega.
Referencias
Atlántico. (2024, xullo 13). La china MG incluye a Galicia como posible ubicación de su fábrica de coches. Atlántico. https://www.atlantico.net/articulo/economia/china-mg-incluye-galicia-como-posible-ubicacion-fabrica-coches/202407130800121040807.html
BBC. (2024, xullo 4). EU hits Chinese electric cars with new tariffs. BBC News. https://www.bbc.com/news/articles/cy99z53qypko
Financial Times. (2024, xullo 8). BYD agrees $1bn deal to build electric vehicle plant in Turkey. Financial Times. https://www.ft.com/content/248743c8-0f97-4d26-85c5-28ebbf9bc327
Hu, B., Sun, Y., Li, Z., Zhang, Y., Sun, H., & Dong, X. (2024). Competitive advantage of car-sharing based on travel costs comparison model: A case study of Beijing, China. Research in Transportation Economics, 101407. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0739885924000027
ICEX. (2024, xullo 9). La Unión Europea impone aranceles de hasta el 37,6% a los vehículos eléctricos chinos. ICEX España Exportación e Inversiones. https://www.icex.es/es/quienes-somos/donde-estamos/red-territorial-de-comercio/galicia/noticias/detalle.las-exportaciones-de-la-automocion-gallega-marcan-su-mejor-resul.news128202404
