Observatorio de las Diásporas : Liña de investigación

A lo largo de los treinta y cinco años de historia de IGADI, la cuestión migratoria siempre ha estado presente, desde la reflexión sobre la migración como fenómeno universal hasta el análisis histórico de los movimientos de población y la identidad gallega en el extranjero. La diáspora desempeña un papel específico y crucial en la construcción de las políticas de acción exterior gallegas. Desde 2023, hemos sistematizado esta línea de análisis e investigación en el Observatorio de la Diáspora.

Coordinadores: Facundo Reyna-Muniain y Paula Sabajanes.

Anovar coa diáspora

A relación da Galicia territorial coa diáspora reclama novos enfoques. As comunidades galegas no exterior organizadas arredor dos centros galegos encaran non só o reto do relevo xeracional senón tamén a renovación da súa propia misión. Concibidos como expresión da preservación da identidade e do fomento da solidariedade, o certo é que a súa problemática […]

Anovar coa diáspora Leer más »

Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia

A descalcificación da acción exterior de Galicia

Comprobamos hai pouco con certo asombro e non pouca envexa como os peruanos podían votar fóra do país en urnas nas súas eleccións xerais. Outro tanto aconteceu en febreiro co referendo boliviano. Levan tempo facéndoo. Os galegos e galegas da diáspora seguen sen poder facelo debidamente, vítimas dun asistencialismo de baixa intensidade e dunha incompetencia

A descalcificación da acción exterior de Galicia Leer más »

La historia en reverso: Europa y el impacto de los pueblos llegados del mar

En las décadas anteriores y posteriores al 1200 AC, en las postrimerías de la llamada Edad de Bronce, las franjas Sur y Sur-Oriental del Mediterráneo fueron invadidas por poblaciones que venían del mar. El impacto desestabilizador de estos llamados “pueblos del mar”, sobre las grandes civilizaciones de la época, fue de una magnitud tal que

La historia en reverso: Europa y el impacto de los pueblos llegados del mar Leer más »

Liñas de investigación Observatorio de las Diásporas
Apartados xeográficos Europa

Palabras de Teresa Barro no acto de presentación da obra “O perdurable legado de Fernando Pérez-Barreiro”.

Estamos hoxe en Ferrol recordando a Fernando, unha persoa que naceu aquí e na que Ferrol influiu moito. Fernando sentiu e entendeu desde moi cedo a complexidade das sociedades nas que viveu, e a primeira delas,  a que tivo pegada mais forte nel, foi a de Ferrol. Tamen contou moito para el Viveiro, de onde

Palabras de Teresa Barro no acto de presentación da obra “O perdurable legado de Fernando Pérez-Barreiro”. Leer más »

Liñas de investigación Observatorio de las Diásporas
Apartados xeográficos Otros
De los Reyes, Marcelo Javier

de los Reyes

Licenciado en Historia pola Facultade de Filosofía e Letras da Universidade de Bos Aires (UBA). Doutor en Relacións Internacionais, Atlantic International University (AIU), Estados Unidos. Director executivo da Sociedade Arxentina de Estudos Estratéxicos e Globais (SAEEG) https://saeeg.org/. Autor do libro «Intelixencia e Relacións Internacionais: un vello vínculo e a súa actual revalorización para a toma de

de los Reyes Leer más »


Artigos de de los Reyes, Marcelo Javier

Tobío e a representación política da emigración galega

Semella querer reabrirse novamente a cuestión do dereito ao sufraxio da diáspora. A modificación introducida recentemente derivou, como cabía esperar, nun arredamento total dos colectivos da diáspora do proceso electoral. Apenas algo máis do sete por cento solicitou votar nas últimas eleccións (fronte ao trinta e un por cento que participou nos comicios autonómicos de

Tobío e a representación política da emigración galega Leer más »

Liñas de investigación Observatorio de las Diásporas
Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia

Diáspora e Paradiplomacia

A diáspora, como a lingua ou a nosa condición atlántica, entre outros, é un dos sinais de identidade de Galicia como comunidade e un valor diferencial a ter en conta para o desenvolvemento de calquera estratexia de proxección exterior baseada no irrenunciable principio de universalización. Sen dúbida, esa bagaxe diaspórica que nos define como país

Diáspora e Paradiplomacia Leer más »

Liñas de investigación Observatorio de las Diásporas
Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
isabelstanganelli

Stanganelli

Doutora en Xeografía e Magíster en RRII. Investigadora e Prof. nas Universidades Nacionais de La Plata e de Río Negro, Arxentina. Membro do CESS, Harvard University. Directora do Centro de Estudos Internacionais para o Desenvolvemento, CEID. Autora de libros e artigos en publicacións internacionais relacionados con Ambiente e Asia Central. Asesora no Congreso da Nación

Stanganelli Leer más »


Artigos de Stanganelli, Isabel

Muralla de Lugo. Foto da autora

Abraiante Galicia XI: A impoñente muralla de Lugo

Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
Liñas de investigación Paradiplomacia
No ano 13 a.C., e de acordo coas directrices do enxeñeiro romano Vitrubio, Paulo Fabio Máximo fundou Lucus Augusti en nome do emperador Augusto. Era unha cidade habitada por castrexos e romanos, frecuentemente asediada por pobos bárbaros, polo que entre os anos 263 e 276 d.C. foi rodeada cunha muralla de lousa e granito que hoxe se conserva como un dos monumentos mellor preservados da arquitectura romana en España. Ademais do seu propósito defensivo, a muralla tamén cumpría unha función de prestixio, dada a importancia de Lugo e a presenza imperial na Gallaecia. Na actualidade, a través das súas portas, integra a “antiga” Lucus coas construcións modernas que a rodean. O seu adarve ou paseo superior é accesible ao público e permite gozar de vistas panorámicas das dúas etapas da cidade. Inicialmente, contaba cun foxo exterior e un intervalum ou espazo entre a muralla e Lucus, xa desaparecidos.
Muralla de Lugo. Foto da autora

Asombrosa Galicia XI: La imponente muralla de Lugo

Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
Liñas de investigación Paradiplomacia
En el año 13 a.C. y de acuerdo a las directrices del ingeniero romano Vitrubio, Paulo Fabio Máximo fundó Lucus Augusti en nombre del emperador Augusto. Era una ciudad habitada por castreños y romanos frecuentemente asediada por pueblos bárbaros por lo cual entre 263 y 276 d.C. se la rodeó con una muralla de pizarra y granito que hoy se ha convertido en uno de los monumentos mejor conservados de la arquitectura romana en España. Aparte de su propósito defensivo, la muralla también tenía una función de prestigio, dada la importancia de Lugo y la presencia imperial en Gallaecia. Actualmente integra a través de sus puertas a la “antigua” Lucus con las construcciones modernas que la rodean. Su adarve o paseo superior es accesible al público y permite disfrutar de vistas panorámicas de ambas etapas de la ciudad. Originalmente contaba con un foso exterior y un intervalum o espacio entre la muralla y Lucus ya desparecidos..
Monumento a Xulio Verne en Vigo. Fonte: Wikipedia

Abraiante Galicia X: Vigo, a batalla de Rande e Jules Verne

Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
Liñas de investigación Paradiplomacia
Como parte dos meus estudos en Xeomorfoloxía costeira aprendín que as rías son cordilleiras perpendiculares á costa que, ao se somerxeren no mar, fan que este ocupe os seus vales de orixe fluvial –a diferenza dos fiordos de orixe glaciar–, sendo o exemplo típico nos libros de texto as costas de Galicia. Vivindo en Galicia descubrín non só que as cordilleiras non son tan perpendiculares á costa, senón que os seus vales asolagados son grandes corpos de auga que dan abrigo a portos, escolas de náutica e outros deportes acuáticos, actividades económicas moi rendibles –como o cultivo de mexillóns– e as inesquecibles tardes de verán de sol, praia, familia, amigos e xogos.
Monumento a Xulio Verne en Vigo. Fonte: Wikipedia

Asombrosa Galicia X: Vigo, la batalla de Rande y Julio Verne

Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
Liñas de investigación Paradiplomacia
Como parte de mis estudios en Geomorfología costera aprendí que las rías son cordilleras perpendiculares a la costa que al sumergirse en el mar hacen que éste ocupe sus valles de origen fluvial –a diferencia de los fiordos de origen glaciario- y el ejemplo típico en los libros de texto eran las costas de Galicia.1 Viviendo en Galicia descubrí no solo que que las cordilleras no son tan perpendiculares a la costa sino que sus valles inundados son grandes cuerpos de agua que dan abrigo a puertos, a escuelas de náutica y otros deportes acuáticos, a actividades económicas muy rentables -como el cultivo de mejillones- y a inolvidables tardes estivales de sol, playa, familia, amigos y juegos.
Fonte: Deputación de Lugo

Asombrosa Galicia IX: El legado romano del culto a Cibeles

Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
Liñas de investigación Paradiplomacia
Hace ya algunas décadas, debí quedarme varias horas en el aeropuerto Barajas esperando mi vuelo de conexión. Y decidí utilizarlo para conocer algo de Madrid. Pude acercarme a la fuente de Cibeles, a El Prado y poco más. Inexplicablemente algún tiempo después me intrigaron las posibles razones para construir dicha fuente. Claro, reservar un lugar para la Madre de todos los dioses del Olimpo podría tener su lógica. Y la tuvo para Carlos III en el siglo XVIII cuando ordenó su construcción.
Cruceiro do Burgo (SXVI, Pontevedra) Fonte: Wikiepdia, Autor: Juan Mejuto

Abraiante Galicia (VIII) Símbolo das terras galegas: os cruceiros

Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
Ao pouco tempo e ao meu paso por Melide, no Camiño francés como peregrina, souben por un grupo de camiñantes que alí podía contemplar o cruceiro máis antigo en pé de Galicia. Confeso que non sabía moito sobre eles nese momento. Este cruceiro, erixido ao redor do ano 1300, contaba cun crucifixo nun lado e a Virxe María no outro.
Cruceiro do Burgo (SXVI, Pontevedra)

Asombrosa Galicia (VIII) Símbolo de las tierras gallegas: los cruceiros

Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
Una de las primeras construcciones gallegas que pude admirar fueron los hórreos. Se trata de un granero edificados sobre pilotes y su objetivo es preservar cosechas de la humedad, roedores y otras alimañas. En la búsqueda de información sobre ellos descubrí que no son exclusivos de Galicia, son frecuentes en todo el norte de España.
daniel

González Palau

Licenciado en CC. Políticas e da Administración pola USC, con mestrados en Cooperación Internacional e Xestión Cultural pola mesma Universidade. Foi técnico de sensibilización (2009-2011) e Secretario do Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade (2011-2015). Foi Director do IGADI entre 2017 e 2026. Actualmente é Director adxunto do Observatorio de la Política China e coordenador

González Palau Leer más »


Artigos de González Palau, Daniel

Imaxe dos Foros Bilaterais Galicia-México, unha iniciativa do IGADI, impulsada pola Xunta de Manuel Fraga entre o 2000 e o 2005. Xénese das Asociacións de empresarias e empresarios galegos en distintos países do mundo.

A emigración na Estratexia Galega de Acción Exterior

Agora que a Estratexia Galega de Acción Exterior ten que ser definitivamente aprobada no Parlamento de Galicia, é un bo momento para sinalar o papel potencial da emigración galega, como panca e sustento dunha Acción Exterior que multiplique o impacto das distintas accións que as políticas públicas galegas impulsan para internacionalizarnos.

Maratón de Galeguidades, unha volta ao mundo pola Galicia do S.XXI

Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
O Maratón de Galeguidades é un programa de televisión por internet da Deputación da Coruña, emitido por primeira ocasión en directo o pasado 24 de xullo, entre as 8:30 am e as 20:40 pm. No Maratón participaron máis de 100 persoas, atravesadas interxeracionalmente, por medio de entrevistas e faladoiros encadeados, que comezaron en Oceania e Asia (8:30-10:40) para saltar a Europa (10:40-15:20), África (15:20-16:40) e rematar en América (16:40-20:30h).

O 2024, un ano electoral global

En novembro do 2023 un especial do semanario inglés The Economist identificaba o 2024 como o ano electoral máis importante da historia. Preto de 3.400 millóns de persoas poderían votar en eleccións nacionais en 73 países. Se a estas cifras estatais, agregamos as eleccións municipais e rexionais (como Brasil ou Turquía), superaríanse os 4.200 millóns de persoas como potenciais votantes, superando a metade da poboación do planeta. A polarización e o auxe da extrema dereita son os prognósticos maioritarios na inmensa maioría de procesos electorais.

O Cumio do Futuro e a reforma das Nacións Unidas

En xaneiro do 2024, durante o o Terceiro Cumio do Sur en Kampala (Uganda), António Guterres, Secretario Xeral das Nacións Unidas (NNUU), reuniuse cos líderes do G77 e nel apelou a que deben ser eles, os países emerxentes e en desenvolvemento, os que deben liderar os esforzos para reformar as institucións e marcos internacionais obsoletos. Os países membros do G77 representan o 80% da poboación do planeta.

“Eventos como a pandemia da Covid-19 demonstram quão urgente é a transição para modelos económicos, sociais e ambientais sustentáveis e que respondam às necessidades humanas”

Milton Jorge Monteiro dos Santos, de nacionalidade cabo verdiana, é natural de São Francisco, Cidade da Praia. É licenciado em Geografia e ordenamento do território pela Universidade de Cabo Verde. Atualmente residente em Santiago de Compostela e estudante do Mestrado de Planeamento e Gestão territorial pela Universidade de Santiago de Compostela. No 2023 apresentou o trabalho “Atitude dos residentes face ao desenvolvimento do turismo rural em Ribeira de Principal, Calheta São Miguel e em Padrón, Galiza-Espanha: Uma análise comparativa”.