A publicación “2025, Ano Castelao, Río da Prata quilómetro Cero” reúne as entrevistas, análises e artigos publicados polo Observatorio das Diásporas do IGADI nos últimos 12 meses, para dar voz a Galicia exterior na conexión coa figura de Castelao. O especial foi coordenado desde Buenos Aires, pola xornalista e investigadora asociada do IGADI, Paula Sabajanes.
Luis Fernández Ageitos reivindica a tradición democrática e galeguista dunha institución fundada en 1921 para a defensa dos intereses do pobo galego, da súa cultura e dos Dereitos Humanos. Durante o franquismo acolleu aos exiliados, enviou apoio aos leais á República e desde fai 15 anos acompaña á coñecida como “Querella Arxentina” polas vítimas do franquismo que promove accións legais e políticas para a recuperación dos corpos dos represaliados pola dictadura e a condena aos responsables. Teñen o programa de radio “Galicia emigrante”, o Museo da Emigración Galega Francisco “Paco” Lores, unha das bibliotecas galegas máis relevantes de Arxentina, imparten clases de baile, coro, gaita, orquestra sinfónica e unha nutrida programación cultural.
No marco do especial do Ano Castelao do IGADI, que coordena a xornalista Paula Sabajanes, entrevistou a Juan Carlos Gómez, o gardián do legado de Castelao en Arxentina. A figura de Juan Carlos Gómez serviu para un texto do Especial Ano Castelao, mais tamén no seu formato audiovisual, para pechar a segunda edición do Maratón
Castelao chegou a Bos Aires no 1940, despois de pasar polo exilio en Nova York e A Habana. Aquí converteuse na voz máis recoñecida do galeguismo republicano no desterro e no guía moral da emigración galega. Mais as súas ideas non cadraban coas máis cómodas dunha parte da colectividade. Mentres el soñaba cunha Galiza libre, con dereitos políticos propios, moitas asociacións preferían dedicarse á preservación cultural e ao auxilio mutuo, sen se meter coa orde imposta. Así, malia ser a figura galega máis universal do século XX, en Bos Aires quedou nun limbo tras o seu pasamento á inmortalidade: querido polos sectores populares e militantes, mais ignorado nos espazos oficiais.
Especial Ano Castelao (X) A loita silenciada na memoria da colectividade Ler máis »
Miguel Anxo Seixas deu conferencias, coloquios e guiou visitas culturais en Buenos Aires nos últimos días de abril e os primeiros de maio. Achegou sempre unha mensaxe de gratitude coas xentes e as institucións da emigración e o exilio. Nunha entrevista co Observatorio das Diásporas do IGADI arredor do Ano Castelao, adiantou que traballa no proxecto de crear un Museo dixital que agrupe toda a obra do xenial rianxeiro e chamou a traballar en conxunto a prol da lingua e da cultura de Galicia. O patrimonio artístico e cultural creado nos territorios da Galicia exterior está desde fai tempo no centro dun áspero debate sobre o seu futuro, as condicións de preservación, os responsables de custodialo, o lugar que teñen que ocupar no olimpo cultural galego e a relación destas testemuñas artísticas coa historia e a identidade do país.
Glorioso e case descoñecido orixe da frase elixida para representar a todos os galegos
Especial Ano Castelao (IV) “Denantes Mortos que Escravos…” Ler máis »
Castelao finou na habitación 202 do Centro Galego de Buenos Aires o 7 de xaneiro de 1950. Aínda hoxe, tras a sombra da quebra, varias intervencións xudiciais e a cesión da xestión do centro de saúde a un grupo empresarial arxentino, esa habitación permanece intacta. Alí resiste a idea inmorrente dunha Galicia Ideal que naceu
No Observatorio das Diásporas seguimos con moito interese as manifestacións, voces e miradas diversas desta comunidade que conformamos as galegas e galegos que vivimos polo mundo adiante. Somos o 20% da poboación do país, unhas 500.000 persoas que dialogamos acotío coa nosa identidade e a nosa cultura desde as máis afastadas latitudes.
Comezamos hoxe coa publicación dunha serie de entrevistas cos protagonistas da iniciativa e cos actores das institución galegas para que nos acheguen os seus argumentos a favor ou contra deste feito histórico. De seguido, a entrevista ao secretario xeral do Partido Galeguista, Francisco López “Chesqui”.
Especial Ano Castelao (I) ¿Crónica dun amor non correspondido? Ler máis »
