Paradiplomacia : Liña de investigación

A Liña de Investigación en Paradiplomacia do IGADI achégase desde 1991 ao proceso mundial e acelerado de participación nas relacións internacionais tanto de institucións subestatais (cidades, rexións, provincias…) como de actores non estatais (ongd, empresas, movementos cívicos…).

Daremos seguimento e análise ás distintas expresións da paradiplomacia mundial, un fenómeno en expansión desde hai décadas pero aínda recente e cun marco teórico e operativo en desenvolvemento. Desta maneira achegarémonos tanto a procesos globais como a procesos concretos de internacionalización política e cidadá, nutríndonos da experiencia histórica do IGADI na materia, atendendo así tanto ás expresións públicas como privadas do mesmo.

Cómpre subliñar que o IGADI tense caracterizado desde a súa fundación no 1991 por ter un papel activo e dinamizador da propia paradiplomacia e acción exterior de Galicia motivo polo que actualmente fai parte como entidade experta do Consello de Acción Exterior da Xunta de Galicia.

Coordina: Daniel González Palau

daniel

González Palau

É o Director do IGADI desde 2017. Licenciado en CC. Políticas e da Administración pola USC, con mestrados en Cooperación Internacional e Xestión Cultural pola mesma Universidade. Foi técnico de sensibilización (2009-2011) e Secretario do Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade (2011-2015). Publicou «Os irmandamentos en Galicia: Globalización, redes e goberno local» (IGADI, 2010), entre […]

González Palau Ler máis »

Artigos de González Palau, Daniel

Galicia no mundo do futuro: Ideas dunha semana co Centro Científico e Cultural de Macau

Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
Liñas de investigación Relacións Internacionais Paradiplomacia Observatorio Galego da Lusofonía
Entre o 27 e o 31 de outubro de 2025, o IGADI recibiu en Galicia unha delegación do Centro Científico e Cultural de Macau (CCCM). O CCCM é unha institución portuguesa nacida no ano 1999, que ten por misión producir, promover e divulgar coñecemento sobre Macau como plataforma entre Portugal e a República Popular da China, así como entre Europa e Asia. O CCCM naceu na secuencia da devolución de Macau á República Popular da China. O CCCM está baixo a tutela do Ministerio portugués da Ciencia, Tecnoloxía e Ensino Superior.
Rolda de prensa tralo bombardeamento de Venezuela e captura de Nicolás Maduro o 3 de xaneiro do 2025. Fonte: White House

Trump, Venezuela e o novo mundo en directo

Apartados xeográficos Estados Unidos Latinoamérica
Liñas de investigación Relacións Internacionais
Durante todo o ano 2025, desde a súa toma de pose o 20 de xaneiro, Donald Trump dominou as axendas políticas mundiais, multiplicando temas e accións concretas. Das primeiras ameazas directas a México, Panamá ou Dinamarca, pasou á guerra arancelaria global e ás humillacións públicas á Unión Europea e a Ucraína. Todo este furacán estivo ademais acompañado dunha retórica filorracista á hora de referirse aos países africanos, ás migracións ou ao futuro destino turístico de Gaza.

Operación Resolución Absoluta: Certezas e incógnitas en Venezuela

Apartados xeográficos Estados Unidos Latinoamérica
Liñas de investigación Relacións Internacionais
A captura do Presidente Maduro e a potencial toma de Venezuela polos EUA a cámara lenta non é un meteorito inesperado. Desde a toma de pose de Donald Trump hai case un ano e as primeiras ameazas a países como Dinamarca, Panamá ou Canadá, o goberno estadounidense redobrou o esgotamento da orde internacional vixente. Principalmente defendendo a posibilidade do uso da forza en nome dos intereses nacionais, mais tamén coa exclusión das solucións multilaterais, por exemplo coa súa saída do Tratado de París ou da Organización Mundial da Saúde.

Presentación Informe Nós No Mundo 2024-2025: E agora que?

Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
Liñas de investigación Paradiplomacia
Se nas últimas edicións do Informe Nós No Mundo puxemos o acento na necesidade de activar a Lei de Acción Exterior de Galicia, publicada no DOG no 2021, este ano centramos o foco na nova Estratexia Galega de Acción Exterior 2025-2029. Despois de catro anos de preparación pública, oficializouse en marzo do 2025, sendo o primeiro marco estratéxico da nosa Acción Exterior trala aprobación da Lei no 2021.

Xornada "Acción Exterior galega: lusofonía" 24 de novembro no Campus de Ourense-Universidade de Vigo

Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
Liñas de investigación Paradiplomacia Observatorio Galego da Lusofonía
A Facultade de Relacións Internacionais da UVigo organiza o 24 de novembro, ás 16:00, no Salón de Graos do Edificio Xurídico-Empresarial do Campus de Ourense, unha xornada dedicada ao papel da lusofonía na acción exterior galega. Participarán Xosé Lago, subdirector de Acción Exterior da Xunta; Daniel González Palau, director do IGADI; e Burghard Baltrusch, director

As Benfaladas: 30 anos despois da IV Conferencia Mundial das Mulleres de Nacións Unidas en Beijing

Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
Liñas de investigación Paradiplomacia Cooperación Internacional e Axenda 2030 Observatorio das Diásporas
María Xosé Porteiro presentou a finais do ano 2024 o seu último ensaio, As Benfaladas, publicado pola Editorial Galaxia dentro da colección de Feminismos. O libro, de 288 páxinas, destaca pola súa edición coidada, cun formato flexible, capa e contracapa brandas e unha gramaxe cómoda que facilita tanto a lectura como o traballo pormenorizado co texto.

Entrevista a Daniel González Palau no Global Times “A Iniciativa de Gobernanza Global defende un novo modelo, que busca no seu núcleo a eficacia e a inclusión”

Apartados xeográficos China e o mundo chinés
Liñas de investigación Relacións Internacionais Cooperación Internacional e Axenda 2030 Observatorio de la Política China
Nota do editor: Co sistema de gobernanza global afrontando déficits de representación, autoridade e eficacia, a Iniciativa de Gobernanza Global proposta por China (IGG) ofrece un enfoque oriental para facer fronte aos desafíos do noso tempo. Responde ao chamamento da comunidade internacional a favor dun sistema de gobernanza global máis xusto e equitativo, e ten acadado unha ampla resonancia en todo o mundo. Daniel González Palau (Palau), director do Instituto Galego de Análise e Documentación Internacional, compartiu a súa comprensión da iniciativa e das súas implicacións para a gobernanza global co xornalista do Global Times Zhang Ao.

“Galego por diante, a camisola do verán”. Entrevista con Enrique Sáez, Presidente da asociación DGAP-Do Galego ao Portugués

Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
Liñas de investigación Paradiplomacia Observatorio Galego da Lusofonía
Enrique Sáez é licenciado en Económicas e Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela (USC), cursando posteriormente un MBA polo IESE de Barcelona. Traballou durante trinta anos no Banco Pastor, onde desenvolveu distintas funcións, desde traballo de márketing, ao proceso de expansión internacional até a Dirección do banco.
figueiras

Figueiras

Licenciado en Políticas e Graduado en Dereito, Máster na Unión Europea en Louvain-La -Neuve, Bélxica, e MBA pola Solvay Business School de Bruxelas. Director de Exportación de Arnoia Distribución de Libros SA. e especialista en relacións internacionais, xeopolítica e cooperación internacional, para a promoción da actividade económica a nivel global.

Figueiras Ler máis »

Artigos de Figueiras, Xosé Manuel

O Ministro de Exteriores de Polonia, Radosław Sikorski, no ano 2024. Fonte: Wikimedia, Konrad Laskowski / Ministry of Foreign Affairs Republic of Poland

Dissidências internas

Apartados xeográficos Europa
Liñas de investigación Relacións Internacionais Unión Europea
Existem rivalidades infindáveis no seio da União Europeia. A Alemanha procura na Polónia Volodymyr Zhuravlov (também referido como Vladimir Z), o malandro que rebentou com o gasoduto Nord Stream II há já 2 anos. Motivo pelo qual agora compra gás natural liquefeito, quatro vezes mais caro, aos EUA.
Fotografía de Carlos Manzo no seu perfil de Facebook

Quem Matou Carlos Manzo?

Apartados xeográficos Latinoamérica
Embora não haja provas contundentes da intervenção de serviços secretos estrangeiros nos motins que irromperam na capital mexicana no passado fim de semana, a presidente mexicana Claudia Sheinbaum acusou imediatamente na sua conferência matutina de interferência estrangeira organizada os protestos da "Geração Z", que são segundo ela “uma estratégia digital paga desde o estrangeiro e vinculada a grupos de direita”.

A nova crise que se avizinha

Liñas de investigación Relacións Internacionais
Perante os rumores de que tropas Francesas e Britânicas estão já em Odessa para atacar a Transnístria, sempre com o foco nas eleições parlamentares da Moldávia no dia 28 de Setembro, cujos resultados se não forem os desejados (como na Roménia), podem ser o desencadeante de um novo conflito que amplie a sombra da guerra na Europa do leste e que nos distrai; não devemos esquecer que estamos à beira de uma nova crise económica, que será a que corresponde a uma mudança de ciclo na hegemonia do planeta. Não sabemos se chegará antes do final de 2025 ou no começo de 2026... Mas mais cedo ou mais tarde chegará. E os sintomas são inequívocos.
Soldado de Rwandan cantando cancións anti-AIDS. Public domain

Trump o pacificador africano

Apartados xeográficos Estados Unidos
Liñas de investigación Relacións Internacionais
A Ruanda e a República Democrática do Congo assinaram um acordo de paz para pôr termo a um conflito que dura há décadas e que, segundo o Presidente norte-americano Donald Trump, confere aos EUA direitos sobre as riquezas minerais locais. O seu objetivo é resolver o conflito de longa data entre as “Forças Democráticas para a Libertação do Ruanda” (FDLR), apoiadas pela RDC, e o “Movimento 23 de março” (M23), apoiado pelo Ruanda, que explodiu em janeiro, depois de o M23 ter capturado Goma, a capital da província de Quivu do Norte, na RDC.
Forças Armadas da República Democrática do Congo (FARDC) Fonte: Wikimedia-MONUSCO

A paz europeia na República Democrática do Congo

Liñas de investigación Relacións Internacionais
A pacífica e democrática Europa não é tão pacifista como aparenta. Por vezes, os exemplos chegam não de um grandes pais como a França. Para o caso atual, neste mês a Bélgica enviou forças especiais para a República Democrática do Congo para ajudar a “treinar” o exército congolês em sua luta contra a milícia de origem ruandesa M23, apoiada por Ruanda, que tomou conta de vastas áreas do território rico em minerais no leste do país.
Fonte: Wikimedia, White House. President Joe Biden with U.K. Prime Minister Keir Starmer, German Chancellor Olaf Scholz and French President Emmanuel Macron at a “European Quad” leaders meeting on October 18, 2024, at the Chancellery in Berlin, Germany.

Camiñar cara ao desastre

Apartados xeográficos Europa
Liñas de investigación Relacións Internacionais Paradiplomacia
A derrota da Ucraína no seu brazo de ferro con Rusia, que non é só a derrota deste país, senón de toda a coalición que alimentou o conflito – abandeirados na etapa final de 2022 en diante, prioritariamente polo goberno Demócrata norteamericano -, deixou atordados aos líderes occidentais, que teñen que vender a desfeita dunha forma convincente, plástica e útil, ao seu público.

As fracturas de Europa

IGADI
Apartados xeográficos Europa
Hai pouco lin un libro que furga nas tensións europeas (“O euro, anos críticos”), vistas dende a óptica francesa. Nel se apunta a obviedade da tensión directa entre o pobo grego e alemán por razóns que conveñen a unha elite dentro do estado alemán, é dicir, e ao “stablishment” alemán, que a fin de contas

Feudal governance

IGADI
Apartados xeográficos Outros
In 2012 the global system has entered in an open crisis, as deep as the one of 1929. This is the crisis of a new form of imperial capitalism. This new capitalism has the centre of the financial power in all corners of the world, and also at the peripheral countries like India, China or

India, ou o goberno das cebolas

IGADI
Apartados xeográficos Asia
Non lonxe están os tempos nos que o apoio aos gobernantes se trocaba por billetes guindados dende o alto dunha balconada. Afondamos un pouco máis na requintada pseudo-democracia. Outro exemplo particular de populismo a bo prezo, sen proxecto de futuro, alén da teima de alcanzar ou permanecer no poder.
davidreinero

Reinero González

(Nigrán, 1979) Licenciado en Xornalismo pola Universidad Pontificia de Salamanca e Master en Relacións Internacionais e Comunicación pola Universidad Complutense de Madrid. Colabora co Igadi desde 2001. Xornalista especializado en información política, en particular na fiscalización das administracións públicas. Traballa en Praza Pública (Praza.gal) tras pasar por El País, eldiario.es, Xornal de Galicia e Atántico

Reinero González Ler máis »

Artigos de Reinero González, David

Fotografía Praza Pública

Trumpismo en Angrois

Apartados xeográficos Europa
Liñas de investigación Unión Europea
Donald Trump leva varias semanas humillando a Europa. Así o cren opinadores moi serios a un e outro extremo do espectro ideolóxico que dan por feito que o menos malo de todos os artefactos políticos construídos polo ser humano, a Unión Europea, está ferida de morte. Pero mesmo febles, as institucións comunitarias aínda son quen de
Na fotografía, de esquerda a dereita, Rubén Lois (USC), Tino Santiago (IGADI), Bichara Khader, Daniel González Palau (IGADI) e David Rodríguez (Fundación Araguaney)

Entrevista a Bichara Khader "O espertar da sociedade, tamén da galega, é útil para o pobo palestino"

Apartados xeográficos Oriente Medio
Liñas de investigación Relacións Internacionais
Bichara Khader (Zababdeh, Palestina, 1944), profesor emérito da Universidade Católica de Lovaina, é especialista nas relacións euro-árabes. De pai protestante e nai católica, a súa vila natal do norte da actual Cisxordania tiña catro igrexas e dúas mesquitas, con musulmáns, católicos, ortodoxos ou melquitas convivindo no día a día. Unha situación moi diferente ao conflito permanente que se vive en oriente próximo desde hai décadas e a cuxa solución tenta contribuír Khader coas súas reflexións desde o mundo académico.
Un Alvia en Angrois, Fonte: CC-BY-SA Praza Pública

A UE desembarca no xuízo de Angrois: as institucións comunitarias como amparo da cidadanía

Apartados xeográficos Europa
Liñas de investigación Unión Europea
O xoves 7 de xullo de 2016, case tres anos despois do accidente de Angrois, o máis grave nas últimas décadas en Europa, con 80 persoas mortas e 144 feridas, a investigación do sinistro mudou por completo. Aquel día a UE fixo público un informe da Axencia Ferroviaria Europea que invalidou a investigación técnica oficial

Angrois, ou como o respecto pola cidadanía fai Europa

Eixo Atlántico
Apartados xeográficos Europa
Liñas de investigación Paradiplomacia
Para cando Jesús e Teresa interviron en Bruxelas ante a Comisión de Peticións do Parlamento Europeo, en España xa foran expulsados varias veces do Congreso dos Deputados, do Senado e do Parlamento de Galicia. Na Eurocámara, pola contra, a Jesús e Teresa deixóuselles mesmo proxectar un documental coas súas reivindicacións.

Menos mal que a culpa foi de Portugal

Praza
Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
Liñas de investigación Paradiplomacia
Todos os gobernos se trabucan. Algúns rectifican, aínda que a maioría non o fan se a cidadanía non protesta. Pero para que poidan protestar, os afectados antes teñen que saber que o goberno vai tomar unha decisión que lles vai molestar. Canto máis tarde a cidadanía en saber desa decisión, máis tardará en protestar, e polo

Integrarse na lusofonía de costas a Portugal

IGADI
Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
Liñas de investigación Paradiplomacia
O debate sobre o estado da autonomía saldouse en materia de acción exterior cunha aparentemente contraditoria aposta en solitario do PP pola lusofonía sen achegarse máis a Portugal e coa acusación unánime de todo o Parlamento de Galicia contra Noruega de incumprir o Convenio Europeo de Dereitos Humanos.

A cimeira do piche

IGADI
Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
160.000 euros foi o custo do resultado máis visible da XXVIII Cimeira Ibérica entre España e Portugal celebrada o luns en Baiona. Ese é o importe que gastaron o Concello de Baiona, a Deputación de Pontevedra e Paradores no asfaltado dos 700 metros da estrada de acceso á fortaleza de Monterreal na que se celebrou

A Xunta centra (aínda máis) a acción exterior na economía

IGADI
Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
Que a Xunta hai tempo que deixou de lado as vertentes política, social e cultural da acción exterior galega para centrarse case exclusivamente na económica era algo sabido. Pero no último mes esa tendencia non só vén de ser avalada implicitamente pola oposición senón que o Goberno galego mesmo pretende plasmala por escrito corrixindo os

O que se debe a Bruxelas

El País (España)
Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia
En 1986 percorrer os 80 quilómetros que separan O Porriño de Ourense supoñía máis dunha hora e media de curvas. Aquel ano Galicia entrou na entón Comunidade Económica Europea (CEE) e comezou unha chuvia de millóns que permitiu rematar en 1999 a Autovía dás Rías Baixas e reducir a viaxe a 45 minutos. Ese mesmo
20060616 bruselas diogo freitas do amaral

Un debate galego

  Diogo Freitas do Amaral foi tallante na súa exposición: ou se cumpre a Constitución rexionalizando o territorio do continente ou debe suprimirse do texto o deber de rexionalizar. Despois de 30 anos en situación de flagrante inconstitucionalidade, asegurou, é tempo de tomar decisións valentes.   Diogo Freitas do Amaral despediuse esta semana da súa

Un debate galego Ler máis »

Ríos, Xulio
Liñas de investigación Paradiplomacia
Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia ARQUIVO
20060818 062 porto a guarda

Enredando coa diáspora

  É tempo de abrir un diálogo construtivo coa diáspora e deixar de enredar con visións unilaterais que, benintencionadas ou non, non contribúen máis que a desacreditar un dos activos máis valiosos cos que contamos. Cada vez será máis difícil convencer á diáspora de que se implique en proxectos de país porque dende Galicia todo

Enredando coa diáspora Ler máis »

Ríos, Xulio
Liñas de investigación Paradiplomacia
Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia ARQUIVO
20060913 eca final chajomha 084

Cooperación: a hora local

  Nunha sociedade como a galega, tan fragmentada en todos os sentidos, é de especial importancia consolidar os espazos de entendemento e aglutinación para crear non soamente cultura solidaria, senón tamén cultura democrática. A cooperación non é soamente un instrumento para transformar a realidade dos países do Sur (no plano material ou político) senón para

Cooperación: a hora local Ler máis »

Ríos, Xulio
Liñas de investigación Paradiplomacia
Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia ARQUIVO
fegamp

O mundo local

  A FEGAMP, como entidade aglutinadora dos entes locais e provinciais, debería dispor dunha comisión de acción exterior que puxera, en coordinación con outras administracións, un pouco de orde, sentidiño e orientación nesta cuestión. Neste aspecto nunca estivo á altura das esixencias. Poda que haxa mellor fortuna na próxima lexislatura. Falta fai.   Para moitos,

O mundo local Ler máis »

Ríos, Xulio
Liñas de investigación Paradiplomacia
Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia ARQUIVO
macau edmund ho

Macau, de onte a hoxe

  Macau é hoxe unha Rexión Administrativa Especial (RAEM). A defensa e as súas relacións exteriores dependen da República Popular Chinesa pero no demais goza dunha ampla autonomía e o seu sistema económico e social manterase inalterable polo menos por espazo de 50 anos. Mantén a moeda (a pataca), o porto franco e o seu

Macau, de onte a hoxe Ler máis »

Ríos, Xulio
Liñas de investigación Paradiplomacia
Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia ARQUIVO

O global no local

Na cooperación ao desenvolvemento, pese ao crecemento extensivo dos últimos anos por mor da aparición do Fondo Galego, a intensidade do compromiso é epidérmica, mesmo entre as forzas progresistas, algo incomprensible naqueles que postulan non soamente un mundo máis humano, senón o espertar da conciencia crítica entre os seus cidadáns.   Inmersos en plena campaña

O global no local Ler máis »

Ríos, Xulio
ECO
Liñas de investigación Paradiplomacia
Apartados xeográficos ARQUIVO Acción exterior de Galicia

Galicia e o desafío de China

  Urxe dispor en Galicia dun Plan China que debe liderar a Xunta de Galicia e que contemple accións en diferentes ámbitos: dende a formación e preparación de técnicos en comercio exterior e empresarios, ata a definición dos sectores máis atractivos en razón das complementariedades a establecer coa economía chinesa e a concentración demográfico-territorial das

Galicia e o desafío de China Ler máis »

Ríos, Xulio
Liñas de investigación Paradiplomacia
Apartados xeográficos Acción exterior de Galicia ARQUIVO