Esta muralla ten un perímetro de aproximadamente dous quilómetros, unha altura que sempre supera os 8 metros e un ancho que varía entre os 4 e os 7 metros. Contaba con 85 torres semicirculares, das cales 46 consérvanse intactas, con 10 portas, ás que desde 1853 se engadiron outras cinco. A porta de Santiago dá acceso á catedral, mentres que a Miñá conecta co río Miño, un dos cursos fluviais que rodea a cidade. En 1971 comezou o plan coñecido como Operación Muralla Limpa, que tiña como obxectivo liberar o monumento de todas as edificacións adosadas ao seu perímetro exterior.
No ano 2000, a Muralla de Lugo foi declarada Patrimonio da Humanidade pola UNESCO e consolidouse como unha das principais atraccións turísticas da rexión, onde se celebran eventos culturais e festividades, como o Arde Lucus. Desde xuño de 2002, esta celebración recrea anualmente durante varios días a vida e as tradicións castrexas e romanas, así como os heroicos episodios de defensa contra os bárbaros. Esta festa comunitaria logrou o recoñecemento oficial de Festa de Interese Turístico Nacional.
Os recoñecementos continuaron: en outubro de 2007, Lugo e a cidade chinesa de Qinhuangdao foron irmandadas debido ao patrimonio histórico e arquitectónico que comparten: a Muralla Romana de Lugo e a Gran Muralla China (tamén Patrimonio da Humanidade), como símbolo da protección e do poder de antigas civilizacións de épocas e lugares diferentes.
En 2015, coa ampliación do patrimonio “Camiños de Santiago de Compostela: Camiño Francés e Camiños do Norte de España”, aprobada pola UNESCO, esta muralla foi incluída como un dos bens individuais do Camiño Primitivo. Ademais, o 16 de abril de 1921, a raíz da construción dunha nova porta, a muralla foi declarada Monumento Nacional.
En 2021, durante o Arde Lucus e o festival de moda Urban Cores, o artista lucense Diego As pintou un notable mural de Xulio César, para recordar o pasado romano da cidade. A súa obra formaba parte dun proxecto de Núcleos Urbanos para embelecer con arte edificios e espazos públicos de Lugo.
O 23 de febreiro de 2021, como parte dunha serie dedicada á arte urbana, Correos de España emitiu 124.000 exemplares dun selo postal cun valor de 1,75 euros coa obra de Diego As, que foi considerada por Street Art Cities como o mellor mural do mundo dese ano. O retrato do emperador romano, realizado en escala de grises, sitúase nunha parede de 20 metros de altura fronte á muralla. A este mural sumouse en 2023 outro dunha guerreira castrexa, obra de Manuel Pallín, recoñecido como o terceiro mellor grafiti dese ano pola mesma plataforma.
Deste xeito, esta marabillosa obra de enxeñería continúa construíndo futuros que a distinguen e manteñen inalterable a súa vixencia.
Nota da autora: “Non recibín ningún tipo de compensación (económica ou non) por escribir este artigo, non teño conexión material coas marcas, produtos ou servizos que mencionei e a miña opinión é independente.”
