Economia : Liña de investigación

A diáspora galega, composta por máis de medio millón de persoas no exterior, constitúe un fenómeno que evolucionou significativamente desde os grandes fluxos migratorios do século XIX e principios do XX ata a actualidade. Esta poboación, repartida principalmente entre América e Europa, foi clave na historia económica e social de Galicia. Hoxe, fronte aos desafíos da globalización e a modernización económica, a diáspora preséntase como un activo estratéxico de gran potencial.

O crecente interese social e empresarial pola sustentabilidade é o punto de partida para o desenvolvemento das teorías de innovación ambiental. A evolución do corpus teórico ao longo do tempo deu lugar á existencia de diferentes definicións de innovación ambiental. A maioría delas refírense ao uso de procesos, produtos e formas administrativas ou de xestión para reducir o impacto ambiental. Pero a día de hoxe aínda non existe un consenso total sobre o  concepto, aceptándose xeralmente que as innovacións ambientais diferéncianse do resto en, como mínimo, dous aspectos: 1) Resultan en reducións do impacto ambiental, 2) O seu alcance vai máis aló dos límites da organización innovadora, incluíndo fenómenos sociais que posibilitan cambios nas estruturas institucionais e regulacións existentes.

A singularidade cultural, histórica e linguística que caracteriza á Comunidade Autónoma galega, en combinación coa aplicación do principio de subsidiaridade, fan recomendable que no campo da acción exterior se desenvolvemento unha normativa e unha estratexia propias.  Empregando o vocabulario deportivo, a publicación da Lei 1/2014, do 24 de marzo, para o aproveitamento da lingua portuguesa

Con datos do INE, o número de galegos no exterior superaba o medio millón (527.449) en 2023, case una quinta parte (19,54%) do total de habitantes censados en Galicia. O perfil maioritario de galegos no exterior é o de non nacidos na Comunidade Autónoma (73,32%), fronte aos nacidos en Galicia (26,68%). Con estas cifras Galicia continúa a ser a autonomía española con maior diáspora no estranxeiro, superando en 200.000 emigrantes a Andalucía, e en maior cantidade a Cataluña e Madrid.  

Tras un turbulento inicio do mes xuño, o 22 de xuño a UE e China decidiron darse unha tregua para evitar a escalada dos aranceis aos vehículos eléctricos. O comisario de comercio da UE, Valdis Dombrovskis, e o ministro de Comercio chinés, Wang Wentao, anunciaron nesa data que a proposta de suba dos aranceis aos vehículos chineses en Europa ía ser revisada. Para isto, anunciouse que a data límite sería o mes de xullo, no que comezarían a aplicarse as subas previstas en caso de non haber acordo.

A entrada na UE supuxo un fito con acentuadas repercusións económicas para a nosa autonomía. Imbuídos nun proceso de construción neoliberal, cuxa esencia mesma xa apenas ocupa espazo no debate público, o certo é que a libre circulación de persoas e capitais trouxo algúns beneficios aparellados. Entre eles, o desenvolvemento e expansión de determinados sectores (no caso español o turismo, transportes, etc.) e, sobre todo, o fortalecemento das relacións comerciais comunitarias. Estas últimas representan hoxe en día arredor do 70% das exportacións totais da nosa economía, tendo Francia e Portugal un papel preponderante como destino.

As tres preguntas máis recorrentes que nos formulan a aqueles que traballamos no ámbito económico e da xestión empresarial adoitan centrarse, non necesariamente por orde, nos seguintes aspectos: 1) A evolución esperable da economía; 2) As oportunidades de investimento; 3) O comportamento da bolsa e dos seus valores. É dicir, que procuran nos expertos na análise económica unha capacidade de vaticinio que habitualmente non é rigoroso ofrecer. A economía, como ciencia social, debería desconfiar de gurús preditores de, supostamente, achegan inmutables verdades económicas futuras. Polo contrario, as ciencias sociais, e polo tanto a economía, deben tratar de analizar a realidade en contextos de múltiples interdependencias entre axentes.

Segundo informa o Parlamento Europeo, tres cuartas partes das emisións de gases de efecto invernadoiro da UE débense ao sector da enerxía, que envolve á produción de electricidade, de calor, e ao seu transporte. Por este motivo, e para acadar o obxectivo de neutralidade climática da UE para 2050, acelerar a implantación das enerxías renovables é un factor clave para reducir as emisións do sector eléctrico e avanzar na estratexia “verde” europea. Ademais, a escalada da guerra na Ucraína acelerou a necesidade de desconexión europea das enerxías fósiles, tanto pola “recomendación” da OTAN de non contratar co veciño ruso como polo encarecemento  enerxético froito das compras de gas natural licuado estadounidense.  

A distancia cultural non é un tema destacado nos debates económicos. Fronte á idea de comercio global, a realidade das relacións económicas é que estas adoitan producirse de maneira frecuente dentro de bloques rexionais -con características comúns a nivel xeográfico, histórico, cultural, social, etc.- e a nivel interrexional. De esta idea xorden construcións históricas como a Unión Europea (UE), pero tamén outros espazos como NAFTA, ASEAN, MERCOSUR, ECOWAS, CAN ou o ALBA. Neste sentido, os vínculos culturais e históricos son un factor clave xa que, a menor distancia cultural entre países, menor cantidade de barreiras que sería preciso derrubar para comerciar.

Non cabe dúbida de que o problema medioambiental é unha das principais preocupacións a nivel mundial. Recibimos constantemente entradas de información nese sentido. Así, nos últimos días o presidente Biden (EEUU) manifestou –dentro dunha concepción bipolar mundial-  que se hai algo máis perigoso que Putin no mundo, iso é o cambio climático. A alteración das temperaturas, o derretemento dos casquetes polares, ou a extinción de especies de fauna e flora son algunhas das consecuencias xa palpables.