SUSANA

Mangana Porteiro, Susana

É investigadora asociada do IGADI, profesora da Universidade de Deusto e investigadora do Instituto de Dereitos Humanos “Pedro Arrupe” da mesma universidade. Especialista en Oriente Medio e no mundo árabe-musulmán, ten unha ampla traxectoria académica e investigadora, integrando redes internacionais sobre xeopolítica, migracións, conflitos e diversidade relixiosa. Entre 2006 e 2023 dirixiu a Cátedra Permanente de Islam e Mundo Árabe da Universidade Católica do Uruguai, onde tamén foi directora do Departamento de Negocios Internacionais e Integración.

Foi profesora convidada en universidades de Arxentina, Brasil, Uruguai e México, así como na Universidade de Saint Louis (Missouri) no seu campus de Madrid. A súa experiencia profesional abrangue diplomacia e organizacións internacionais, tendo participado en misións oficiais do Goberno uruguaio e na misión de paz das Nacións Unidas na República Democrática do Congo (2014). En 2016 foi seleccionado polo Departamento de Estado dos Estados Unidos para o seu Programa de Visitantes Internacionais (IVLP). Relatora internacional, foi convidada a conferencias e simposios en países como Azerbaiyán, Turquia, Marrocos e Qatar. É asesora do Consello Uruguaio de Relacións Internacionais.


Artigos de Mangana Porteiro, Susana

O movemento Ansar Alá, coñecido como os hutís, xurdiu durante a década de 1990 no norte do país, vinculado ao zaidismo, unha corrente do islam xiíta.

Iemen e Arabia Saudita: os límites do poder militar e a ameaza sobre o mar Vermello

Apartados xeográficos Oriente Medio
Liñas de investigación Relaciones Internacionales
O recrudecemento das hostilidades entre Arabia Saudita e o movemento hutí no Iemen devolve ao primeiro plano unha guerra que nunca atopou unha solución política. Os ataques contra infraestruturas estratéxicas sauditas e a ameaza á navegación en Bab el Mandeb poñen de manifesto as limitacións do poder militar de Riad e as contradicións da política estadounidense en Oriente Medio. Once anos despois da intervención saudita, o Iemen continúa a pagar un prezo humanitario desproporcionado por unha confrontación na que os intereses de seguridade rexional parecen impoñerse sistematicamente aos dereitos da súa poboación.
O movemento Ansar Alá, coñecido como os hutís, xurdiu durante a década de 1990 no norte do país, vinculado ao zaidismo, unha corrente do islam xiíta.

Yemen y Arabia Saudí: los límites del poder militar y la amenaza sobre el mar Rojo

Apartados xeográficos Oriente Medio
Liñas de investigación Relaciones Internacionales
O recrudecemento das hostilidades entre Arabia Saudita e o movemento hutí no Iemen devolve ao primeiro plano unha guerra que nunca atopou unha solución política. Os ataques contra infraestruturas estratéxicas sauditas e a ameaza á navegación en Bab el Mandeb poñen de manifesto as limitacións do poder militar de Riad e as contradicións da política estadounidense en Oriente Medio. Once anos despois da intervención saudita, o Iemen continúa a pagar un prezo humanitario desproporcionado por unha confrontación na que os intereses de seguridade rexional parecen impoñerse sistematicamente aos dereitos da súa poboación.

109 días despois: a guerra que ninguén gañou e que transformou Asia Occidental

Apartados xeográficos Oriente Medio Estados Unidos
Liñas de investigación Relaciones Internacionales
A prevista sinatura en Suíza dun memorando de entendemento entre Estados Unidos e Irán abre a posibilidade de pechar unha das crises máis perigosas que viviu Oriente Medio nos últimos anos. Porén, o anuncio suscita unha pregunta inevitable. Que mudou para que Washington e Teherán estean dispostos a asinar un acordo despois de 109 días de guerra, cando ningún dos obxectivos declarados ao inicio da ofensiva parece terse acadado plenamente?

109 días después: la guerra que nadie ganó y que transformó Asia Occidental

Apartados xeográficos Estados Unidos Oriente Medio
Liñas de investigación Relaciones Internacionales
La firma prevista en Suiza de un memorando de entendimiento entre Estados Unidos e Irán abre la posibilidad de cerrar una de las crisis más peligrosas que ha vivido Oriente Medio en los últimos años. Sin embargo, el anuncio plantea una pregunta inevitable. ¿Qué ha cambiado para que Washington y Teherán estén dispuestos a firmar un acuerdo después de 109 días de guerra, cuando ninguno de los objetivos declarados al inicio de la ofensiva parece haberse alcanzado plenamente?

A guerra e o novo equilibrio rexional: Oriente Medio máis alá de Irán

Apartados xeográficos Oriente Medio
Liñas de investigación Relaciones Internacionales
A guerra entre Irán, Israel e Estados Unidos concentrou a atención internacional na cuestión nuclear iraniana e nos riscos dunha escalada rexional. Porén, os cambios máis significativos poden estar a producirse nun plano menos visible. O conflito parece estar acelerando unha profunda reconfiguración do equilibrio de poder en Oriente Medio, marcada por unha crecente autonomía estratéxica das monarquías do Golfo, a diversificación das súas alianzas internacionais e unha progresiva orientación cara a Asia. Arabia Saudita emerxe como actor central desta transformación, mentres a India incrementa a súa relevancia económica e xeopolítica, os Emiratos Árabes Unidos exploran novas formas de influencia baseadas na interdependencia económica e Iraq consolídase como un dos principais prexudicados invisibles da crise. Máis alá da evolución inmediata da guerra, as dinámicas actuais suxiren a emerxencia dunha orde rexional máis multipolar, máis complexa e menos dependente dunha única potencia externa.

La guerra y el nuevo equilibrio regional: Oriente Medio más allá de Irán

Apartados xeográficos Oriente Medio
Liñas de investigación Relaciones Internacionales
La guerra entre Irán, Israel y Estados Unidos ha concentrado la atención internacional en la cuestión nuclear iraní y en los riesgos de una escalada regional. Sin embargo, los cambios más significativos pueden estar produciéndose en un plano menos visible. El conflicto parece estar acelerando una profunda reconfiguración del equilibrio de poder en Oriente Medio, marcada por una creciente autonomía estratégica de las monarquías del Golfo, la diversificación de sus alianzas internacionales y una progresiva orientación hacia Asia. Arabia Saudí emerge como actor central de esta transformación, mientras India incrementa su relevancia económica y geopolítica, Emiratos Árabes Unidos explora nuevas formas de influencia basadas en la interdependencia económica e Irak se consolida como uno de los principales damnificados invisibles de la crisis. Más allá de la evolución inmediata de la guerra, las dinámicas actuales sugieren la emergencia de un orden regional más multipolar, más complejo y menos dependiente de una única potencia externa.
Imaxe de Explosive media

Irán, Ormuz e o desgaste do poder estadounidense

Apartados xeográficos Oriente Medio
Liñas de investigación Relaciones Internacionales
Mentres Washington oscila entre ameazas maximalistas, pausas tácticas e anuncios contraditorios sobre o fin da guerra, Irán conseguiu transformar unha posición de aparente debilidade nunha estratexia de resistencia prolongada. Lonxe de producir o colapso esperado, o conflito revelou tanto a capacidade de adaptación iraniana como os límites dunha política estadounidense cada vez máis errática e subordinada a cálculos internos. Neste escenario, o estreito de Ormuz xa non representa unicamente unha vía enerxética estratéxica, senón unha ferramenta de presión política e simbólica nunha guerra onde non só se disputan territorios ou capacidades militares, senón tamén o control do relato, a percepción global do conflito e a redefinición da orde rexional.
Imaxe de Explosive media

Irán, Ormuz y el desgaste del poder estadounidense

Apartados xeográficos Oriente Medio
Liñas de investigación Relaciones Internacionales
Mientras Washington oscila entre amenazas maximalistas, pausas tácticas y anuncios contradictorios sobre el fin de la guerra, Irán ha logrado transformar una posición de aparente debilidad en una estrategia de resistencia prolongada. Lejos de producir el colapso esperado, el conflicto ha revelado tanto la capacidad de adaptación iraní como los límites de una política estadounidense cada vez más errática y subordinada a cálculos internos. En este escenario, el estrecho de Ormuz ya no representa únicamente una vía energética estratégica, sino una herramienta de presión política y simbólica en una guerra donde no solo se disputan territorios o capacidades militares, sino también el control del relato, la percepción global del conflicto y la redefinición del orden regional.
Imaxe dun vídeo tipo Lego-Explosive Media.

De mísiles a memes: a guerra cultural entre Irán e Estados Unidos

Apartados xeográficos Oriente Medio Estados Unidos
Liñas de investigación Relaciones Internacionales
Mentres continúan as operacións militares e se intensifica a confrontación entre Irán, Estados Unidos e Israel, a guerra non se libra unicamente no plano estratéxico ou territorial. En paralelo, despregase unha batalla menos visible pero igualmente decisiva: a disputa polo control do relato no entorno dixital. A través de formatos aparentemente triviais —como vídeos animados de estética simple e alto potencial viral—, os actores implicados procuran non só influír na percepción internacional do conflito, senón tamén redefinir o seu significado, os seus protagonistas e as condicións baixo as que poderá interpretarse o seu desenlace.
Imaxe dun vídeo tipo Lego-Explosive Media.

De misiles a memes: la guerra cultural entre Irán y Estados Unidos

Apartados xeográficos Estados Unidos Oriente Medio
Liñas de investigación Relaciones Internacionales
Mientras continúan las operaciones militares y se intensifica la confrontación entre Irán, Estados Unidos e Israel, la guerra no se está librando únicamente en el plano estratégico o territorial. En paralelo, se despliega una batalla menos visible pero igualmente decisiva: la disputa por el control del relato en el entorno digital. A través de formatos aparentemente triviales —como vídeos animados de estética simple y alto potencial viral—, los actores implicados buscan no solo influir en la percepción internacional del conflicto, sino también redefinir su significado, sus protagonistas y las condiciones bajo las cuales podrá interpretarse su desenlace.