Serie de Análise
Almatý. Fonte: Wikipedia

Kazakhstán no taboleiro euroasiático: novos horizontes económicos

Kazakhstán, outrora unha esquecida república esteparia, atópase hoxe nunha auténtica encrucillada económica. Os seus vastos recursos —desde as maiores reservas mundiais de uranio ata enormes xacementos de terras raras— e a súa localización estratéxica no corazón de Eurasia converteron o país nun imán para o investimento estranxeiro e nunha peza clave do taboleiro enerxético e loxístico global. As grandes potencias compiten por asegurar o acceso aos seus recursos e corredores de transporte, mentres Astaná responde cunha ambiciosa axenda de desenvolvemento destinada a transformar o perfil económico do país e consolidar o seu papel como potencia media emerxente.

A Nova Ruta da Seda

Se Turquía se converteu nun aliado estratéxico, China segue sendo o principal motor de investimento estranxeiro en Kazakhstán. Durante o primeiro semestre de 2025, o investimento chinés vinculado á Iniciativa da Franxa e a Ruta (BRI) alcanzou cifras récord próximas aos 23 000 millóns de dólares, concentrándose especialmente en proxectos industriais, loxísticos e mineiros.⁶ Pequín considera Kazakhstán unha peza esencial da Nova Ruta da Seda debido á súa posición xeográfica privilexiada entre China, Rusia, Oriente Medio e Europa.

En setembro de 2025, durante o VIII Consello Empresarial China-Kazaxistán celebrado en Pequín, ambas partes asinaron 18 novos proxectos de cooperación relacionados con enerxías renovables, economía dixital, robótica e parques industriais.⁷ Preto do 85 % do transporte terrestre de mercadorías entre Europa e China atravesa actualmente territorio kazako, o que converte o país nun elo indispensable para a conectividade euroasiática.⁷

Astana soubo aproveitar esta situación cun notable pragmatismo. Lonxe de limitarse a ser un simple corredor de tránsito, o goberno kazako intenta utilizar o capital chinés para diversificar unha economía historicamente dependente dos hidrocarburos, promovendo o desenvolvemento industrial, tecnolóxico e loxístico do país. Esta estratexia encaixa plenamente coa política exterior multivectorial descrita no primeiro artigo desta serie: cooperar simultaneamente con distintas potencias sen caer nunha dependencia absoluta de ningunha delas.

Motores internos do potencial económico

O Centro Financeiro Internacional de Astaná (AIFC) consolidouse como o principal núcleo financeiro de Asia Central. Só en 2025 atraeu preto de 6000 millóns de dólares en investimentos e rexistrou máis de 1400 novas empresas, elevando o total a case 5000 compañías procedentes duns 90 países.⁸ A Bolsa Internacional de Astaná (AIX) superou os 2000 millóns de dólares en volume de negociación, mentres o AIFC se posiciona como pioneiro rexional na regulación de activos dixitais e finanzas verdes.

A isto súmase unha crecente estratexia de poder brando destinada a proxectar internacionalmente unha imaxe moderna e dinámica de Kazakhstán. Os V Xogos Mundiais Nómades, celebrados en Astaná en setembro de 2025, reuniron arredor de 4000 atletas procedentes de 100 países e serviron para reforzar a proxección internacional do país como ponte entre modernidade e tradición.⁹

Non obstante, o principal desafío económico segue sendo a dependencia estrutural das exportacións enerxéticas. Máis do 80 % do petróleo kazako continúa exportándose a través do Consorcio do Oleoduto do Caspio (CPC), que atravesa territorio ruso. A guerra en Ucraína e as interrupcións sufridas por esta infraestrutura impulsaron a procura de rutas alternativas, especialmente a través do Caspio e o Cáucaso.¹⁰ O desenvolvemento do Gasoduto Transcaspiano e doutras conexións enerxéticas con Europa converteuse, polo tanto, nunha prioridade estratéxica para Astana.

A longo prazo, o verdadeiro potencial económico de Kazakhstán podería residir nos seus recursos minerais. Só no primeiro trimestre de 2025, o país anunciou o descubrimento de 38 novos xacementos con importantes reservas de terras raras, cobre, níquel e ouro.¹¹ Coas maiores reservas mundiais de uranio e xigantescos proxectos de grafito e aluminio en marcha, Kazakhstán aspira a converterse nun provedor indispensable dos materiais críticos que sosterán a economía tecnolóxica e enerxética do século XXI.

Nun mundo cada vez máis multipolar e ávido de recursos estratéxicos, Kazakhstán xa non pode considerarse simplemente un Estado postsoviético periférico. O seu crecemento económico —cun PIB que aumentou un 6,5 % en 2025 e un investimento estranxeiro superior aos 58 000 millóns de dólares— reflicte o ascenso dun actor cada vez máis relevante en Eurasia.¹² Porén, o gran reto pendente segue sendo traducir este dinamismo macroeconómico en melloras tanxibles para a poboación e evitar que a riqueza derivada dos recursos naturais profundice as desigualdades existentes.

Na próxima entrega exploraremos como esta expansión económica se entrelaza coas crecientes tensións xeopolíticas e a cooperación en materia de seguridade, dimensións fundamentais para comprender o novo papel de Kazakhstán no equilibrio euroasiático contemporáneo.

Notas ao pé

  1. European External Action Service (EEAS), “EU-Kazakhstan Cooperation Council: Press remarks by High Representative Kaja Kallas upon arrival”, 1 de decembro de 2025. https://www.eeas.europa.eu/eeas/eu-kazakhstan-cooperation-council-press-remarks-high-representative-kaja-kallas-upon-arrival_en
  2. Arailym Temirgaliyeva, “EU grants strategic project status to Kazakhstan’s Sarytogan graphite deposit”, Qazinform, 4 de xuño de 2025. https://qazinform.com/news/eu-grants-strategic-project-status-to-kazakhstans-sarytogan-graphite-deposit-0f6e97
  3. Adlet Seilkhanov, “EU Raw Materials Week 2025 features inaugural special session on CA”, Qazinform, 20 de novembro de 2025. https://qazinform.com/news/eu-raw-materials-week-2025-features-inaugural-special-session-on-ca-c92d35
  4. Arman Aisultan, “A new level of strategic partnership: What Astana and Ankara agreed on”, Qazinform, 30 de xullo de 2025. https://qazinform.com/news/a-new-level-of-strategic-partnership-what-astana-and-ankara-agreed-on-0415a8
  5. Ayşe Böcüoğlu Bodur, “Türkiye–Kazakhstan railway deal to boost freight transport volume via Middle Corridor”, Anadolu Agency, 31 de xullo de 2025. https://www.aa.com.tr/en/turkiye/turkiye-kazakhstan-railway-deal-to-boost-freight-transport-volume-via-middle-corridor/3647745
  6. Assel Satubaldina, “Central Asia Attracts $25 Billion, as China’s Belt and Road Investment Hits Half-Year Record”, The Astana Times, 19 de xullo de 2025. https://astanatimes.com/2025/07/central-asia-attracts-25-billion-as-chinas-belt-and-road-investment-hits-half-year-record/
  7. “Chinese, Kazakh companies sign deal on 18 cooperative projects at 8th China-Kazakhstan Business Council”, Global Times, 2 de setembro de 2025. https://www.globaltimes.cn/page/202509/1342414.shtml
  8. AIFC Authority, “$6bn raised through the Astana International Financial Centre in 2025 and over 1,400 new companies were registered”, 26 de decembro de 2025. https://aifc.kz/news/6bn-raised-through-the-astana-international-financial-centre-in-2025-and-over-1400-new-companies-were-registered/
  9. Susanne Muskita, “Inside the 5th World Nomad Games: A first-hand diary from Kazakhstan”, Regent Holidays. https://www.regent-holidays.co.uk/blog/inside-the-5th-world-nomad-games-a-first-hand-diary-from-kazakhstan/
  10. Claire Jenns, “How can Kazakhstan secure its hydrocarbon export infrastructure?”, Offshore Technology, 21 de xullo de 2025. https://www.offshore-technology.com/features/how-can-kazakhstan-secure-its-hydrocarbon-export-infrastructure/
  11. Arailym Temirgaliyeva, “Kazakhstan discovers 38 promising mineral deposits in Q1 2025”, Qazinform, 13 de xuño de 2025. https://qazinform.com/news/kazakhstan-discovers-38-promising-mineral-deposits-in-q1-2025-138a49
  12. Agaidarov, Azamat; Macdonald, Kevin Alan David; Zakiyeva, Almira y Fasih, Tazeen. Kazakhstan Economic Update: Strengthening Skills to Unlock Productivity. World Bank, 4 de maio de 2026. https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/099805205042631580