GT: No contexto do 80 aniversario da fundación das Nacións Unidas, que significado e urxencia ten a proposta da IGG?
PALAU: O mundo enfróntase a moitos desafíos urxentes. Desde a perspectiva europea, a prioridade máis inmediata é minimizar os riscos da nova carreira armamentista e da guerra nuclear que estamos a experimentar. Ademais, afrontar a crise climática e garantir o desenvolvemento humano da inmensa maioría do planeta son tamén prioridades urxentes, xa que todos estes elementos están interconectados.
Para facer fronte a desafíos e ameazas desta magnitude, as solucións deben ser integrais, orixinais e profundamente renovadoras. A escala global e os riscos da policrise obrígannos a abrir un novo tipo de diálogo global e a adoptar novos marcos de gobernanza. O papel de China na neutralización desta policrise será crucial.
GT: Que problemas específicos na gobernanza global aborda a IGG?
PALAU: Se observamos os debates do Cumio do Futuro da ONU do ano pasado, podemos identificar tres déficits sistémicos claros no modelo actual:
(a) un déficit de lexitimidade, particularmente no ámbito das institucións económicas globais (a representación do Sur Global xa non corresponde coa realidade actual),
(b) un déficit de eficacia (en áreas como a seguridade, a saúde ou o clima), e
(c) un déficit normativo vinculado á revolución dixital en xeral e á exploración espacial.
A IGG é significativa porque repensa o futuro da ONU e do multilateralismo tendo en conta estes déficits. En termos sinxelos, a IGG defende un novo modelo de gobernanza global que busca, no seu núcleo, eficacia e inclusión, sen desmantelar o edificio e o legado dos 80 anos de historia da ONU.
GT: “Manter o compromiso co Estado de Dereito internacional” é a salvagarda fundamental para a gobernanza global e o segundo concepto central da IGG. Ao teu ver, en que se diferencia o Estado de Dereito internacional promovido pola IGG da “orde internacional baseada en regras” do discurso occidental dominante?
PALAU: Precisamos novas lentes para comprender a realidade do mundo de 2025, moi diferente da de 1945. A inercia histórica lévanos a fragmentar a resolución de problemas mediante solucións centradas nos estados, mais a globalización —desde a economía dixital ata o cambio climático— require unha visión máis profunda e compartida. Unha nova gobernanza global que funcione realmente debe ir máis aló da tradicional e sacrosanta “razón de Estado”.
Cando falamos de normas internacionais, a diferenza fundamental reside nas “coordenadas mentais” a través das cales se interpretan conceptos como soberanía, dereitos humanos e lexitimidade internacional. Isto fai que a súa tradución mutua sexa problemática. A IGG enfatiza a non inxerencia e as múltiples vías de desenvolvemento, mentres que a orde liberal occidental prioriza a promoción das súas propias visións dos valores democráticos e dos dereitos humanos como parte integral das súas normas.
Porén, a desconfianza mutua acumulada é profunda, e por iso precisamos líderes tanto nas potencias tradicionais como nas emerxentes que sexan capaces de renovar os marcos mentais tradicionais e tomar decisións valentes. Para un diálogo eficaz, Europa debe aceptar que non posúe o monopolio das ideas universais como os dereitos humanos.
GT: Que desafíos afronta actualmente o Estado de Dereito internacional? Que expectativas tes respecto aos países para que manteñan o compromiso co Estado de Dereito internacional despois da proposta da IGG?
PALAU: As normas internacionais están profundamente degradadas, sobre todo porque foron abandonadas polo seu principal arquitecto, os Estados Unidos. Por iso a IGG xera a expectativa de que unha gran potencia como China poida liderar co exemplo.
GT: Na túa opinión, que tipo de sabedoría chinesa encarna a IGG? Que referencia pode ofrecer ao mundo?
PALAU: China aprendeu moito ao longo da súa ascensión pacífica. A IGG bebe destas leccións e tamén da propia historia milenaria de China. A partir destas fontes, o discurso da gobernanza global na IGG pode condensarse en catro ideas centrais que se conectan con esa historia.
A primeira é a primacía das Nacións Unidas. Para China, a lexitimidade multilateral vén da reforma e revitalización das institucións existentes, en particular do Consello de Seguridade e do sistema financeiro global de desenvolvemento.
A segunda é unha concepción holística e interconectada da seguridade e do desenvolvemento. O desenvolvemento vese como a “chave mestra” da paz e da sustentabilidade: sen progreso equitativo non pode haber estabilidade duradeira, e sen seguridade non se pode garantir o crecemento. A crise climática engádese a esta ecuación, reforzando a idea de interdependencia estrutural.
A terceira é o compromiso coas modernidades plurais. China considera que existen múltiples vías lexítimas cara á modernización, e que ningunha debería impoñer a súa fórmula como precondición ideolóxica para a cooperación. Trátase de promover o respecto mutuo.
Finalmente, a cuarta é o pragmatismo procedemental.
Tes acceso á entrevista orixinal en inglés na seguinte ligazón.
